Сүүлд шинэчлэгдсэн
- ТАНД ТУСТАЙ... 4646
- Цэцэн үг цээжинд...... 632632
- Өрхийн төсөвөө хянаж... 3737
- Амьдралаа өөрчлөх ар... 55
- Гиннесийн номд Монго... 22
- “Хайртай л бол боло... 2222
- Ухаалаг эхнэр ямар б... 3737
- Баруун зүүн тархины ... 132132
- Чаатлахдаа...... 2020
- Амьдралаа өөрчлөх ар... 99
- Хүнийг өндрийнх нь х... 1313
- Өрхийн төсвийн прогр... 1111
- Motto төрсөн түүхээс... 22
- Аж ахуй амжилттай эр... 11
- Алхам алхмаар хэрэгж... 00
Цэцэн үг цээжинд...
Эрт дээр үес монголчууд зүйр үг хэмээх ертөнцийн сайн, мууг адилтган жишиж хэлдэг ардын цэцэн үгсийг яриандаа маш их хэргэлдэг байсан бөгөөд зүйр үгээр хүүхдээ хүмүүжүүлж, хоорондоо ярилцаж, билэг оюунаа хөгжүүлдэг байсныг бид мэднэ. Мөн орчин цагийн нийгмийн хөгжил, хувьсалийг даган шинээр зүйр үг, зүйрлэл олноор төрж байгаа. Ингээд эрт дээр үеийн цэцэн үгсээ санан бичиж бас одоо цагийн шинэ зүйр үгийг мэддэгээ энд бичиж, мэдэхгүй ээ эндээс уншиж амьдралд хэрэгтэй ардын цэцэн үгсээ мартахаасаа өмнө сэргээж, санаж, баяжуулж байвал ямар байна? Бичээд байгаарай залуусаа!
2010-01-15 10:26-д бичсэн тодруулга.
1. Аваагүй байхад авгай сайхан Aлаагүй байхад үнэг сайхан
/Big things come in small packages/
2. Aймхай хүн 10 үхнэ
3. Айсан хүнд аргал хєдлєнє
4. Айвал бүү хий Хийвэл бүү ай. /All for one, one for justice/
5. Ажил хийвэл ам тосдоно
6. Ажил хийвэл дуустал Давс хийвэл уустал
7. Aавдаа адуу манахыг заах
8. Аавын сургааль алт Ээжийн сургааль эрдэм
9. Aхаа алд хүндэл Дүүгээ дэлэм хүндэл
10. Ах нь хэлдэг Дүү нь сонсдог
11. Амьд явбал алтан аяганаас ус уунa
12. Aлтны дэргэдэх гууль шарлана.
13. Амьд хүний гэрч болхоор Үхсэн хүний дэр бол
14. Ам нээвэл Уушиг нээ
15. Аяганы хариу өдөртөө Агтны хариу жилдээ
16. Аавын бийд хүнтэй танилц Агтны бийд газар үз
17. Ам алдвал бариж болдгүй Агт алдвал бариж болдог
18. Айлаас эрхээр аврдаа ух
19. Айлын хоол амттай Адууны мах чанартай
20. Амьдийн зол Үxэсний xоxь
21. Арслангийн зориг үнэгэнд тусгүй Үнэгний заль арсланд тусгүй
22. Арслан шиг архирхад Зурам шиг зугтах
23. Баас хатавч өмхийгөө тавихгүй.
24. Баярласан хэрээ бахирав
25. Баян хүн нэг шуурганд Баатар хүн нэг суманд
26. Бадарчны явсан газар балагтай
27. Биеэ мэдвэл хүн Бэлчээрээ мэдвэл мал
28. Борооны өмнө шороо Боохойн өмнө хэрээ
29. Бод идсэн боохой шиг
30. Болсон идээнээс бүү буц
31. Бушуу туулай борвиндоо баастай /Hasty climbers have sudden falls/
32. Бурмаар тэтгэхээр урамаар тэтгэ
33. Бухын доодхыг харж Үнэг турж үхнэ.
34. Бүгдээрээ хэлэлцвэл буруугүй Бүлээн усаар угаавал хиргүй
35. Гай газар доороос Гахай модон дотроос
36. Гаднаа гяланцаг Дотроо паланцаг
37. Ганган хүүхэнд гархи нэмэр Галзуу нохойнд салхи нэмэр
38. Ганган хүүхний үхэл хавар намар
39. Ганц мод гал болохгүй Ганц хүн айл болохгүй
40. Гашуун үг зүрхийг сүлбэнэ Галтай ус амьдралыг сүйтгэнэ
41. Гүйх нохойд гүйхгүй нохойн саад
42. Дааганааас унаж үхдэггүй Даравгараасаа болж үхдэг
43. Далай усаар ханадаггуй мэргэд номоор ханадагуй
44. Дааxин дор баатар Даxан дор xүлэг /Don't judge a book by its cover/
45. Даахгүй нохой булуу хураана
46. Даруу зан хүний чимэг
47. Дархан хүн бурхан ухаантай
48. Дайсан ирэхэд дариа нухах
49. Дассан газрын Даавуу зөөлөн
50. Дуслыг хураавал далай Дуулсныг хураавал эрдэм
51. Далайд дусал нэмэр /A drop in the bucket/
52. Дуугүй хүний доодох нойтон
53. Дуугарвал дуу нэг Дуудвал хүч нэг
54. Дулаан явбал мянган лан
55. Дэмий үг дээвэр дээгүүр Илүү үг өрхөн доогуур
56. Долоо дордож, найм сэхнэ
57. Долоо хэмжиж нэг огтол / Be careful before every step/
58. Дүлийдээ найдаж унгараг гэгч
59. Дөч гарсан эр Дөрөө дарсан ат
60. Дээрээ гүйдлээ олохгүй бол Доороо суудлаа олохгүй
61. Дээшээ тэнгэр хол Доошоо газар хатуу
62. Зан сайтай айлд хүн цуглана Замаг сайтай нууранд шувуу цуглана
63. Зангаа мэдэлцвэл хэлэлцэхэд амар Замаараа явбал моринд амар
64. Замын нохой хуцаж л байдаг Жингийн цуваа явж л байдаг
65. Залуу насны алдааг Засаад явах нь гайхамшиг
66. Загасчны морь усгүй Залхуугийн гадаа түлээгүй Залгидагын гэрт хоолгүй
67. Зүснийхээ мууг мэдэхгүй толио муулах Зүрхнийхээ мууг мэдэхгүй нөхрөө муулах
68. Зуун төгрөгтэй явснаас Зуун найзтай яв
69. Зуун ямаанд жаран ухна
2010-01-15 10:36-д бичсэн тодруулга.
70. Зөөлөн нь хатуугаа иддэг
71. Зовлонгийн түргэн дээр Жаргалын удаан дээр
72. Зовох цагт нөхрийн чанар танигдана
73. Жаргалтай газар хүн тогтохгүй өвстэй газар мал тогтохгүй
74. Жаргал даахгүй Зовлон даана
75. Жаран чавганц уралдхад нэг нь түрүүлдэг
76. Илжигний чихэнд алт хийсэн ч сэгсэрнэ, ус хийсэн ч сэгсэрнэ
77. Их идсэн ч өмхий Бага идсэн ч өмхий
78. Инээсэн болгон нөхөр биш Уурласан болгон дайсан биш
79. Маргаашийн өөхнөөс Өнөөдрийн уушиг дээр
80. Мал тэжээвэл ам тосолно Хүн тэжээвэл толгой цусдана
81. Магтсан xурим xүүxэн дээрээ ...
82. Муу л бол хойд талын хар айл
83. Муу эрд халдага дараа
84. Муу эр дайнд хөөрнө
85. Муу явахаар сайн үх
86. Муу хүний дуу чанга Мухар үхрийн мөөрөх их
87. Муу нэрийг хусавч арилахгүй Сайн нэрийг хүсэвч олдохгүй
88. Муу ноxойн гэдсэн шар тос тогтоxгүй
89. Муу санаа биеэ отно
90. Муу нуухаар сайн илчил
91. Муу хүн идсэнээ, сайн хүн явснаа
92. Муу xүнийг зар зарсан xойноо өр /If you want a thing done well, do it yourself/
93. Муу муудаа, муна гадсандаа дээрэхлхүү
94. Мэдэхгүй -мянган үгийн таглаа
95. Нохой сүүлээ, сүүл хонхорцогоо
96. Нохой цатгахгүй юм эзэндээ гарз
97. Нохой явган гахай нүцгэн
98. Нойрноос морио, чөмөгнөөс xутгаа
99. Нойрыг сэрж ханадаг, уурыг хорьж дардаг
100. Ноёнтой тэрсэлдвэл толгойгүй Нохойтой тэрсэлдвэл хормойгүй
101. Ноxойн үxэл сэгэнд Ноёний үxэл чуулганд
102. Нөхрийн хэрэг бүтвэл өөрийн хэрэг бүтнэ
103. Нэг үхрийн эвэр доргиход мянган үхрийн эвэр доргино
104. Нэр хугархаар яс хугар
105. Нэр нэгтийн чих нэг
106. Нэг сумаар хоёр туулай буудах
107. Нэг үгнээс мянган утга цацарна
108. Нүгэлийн нүдийг гурилаар хуурав
109. Ороо нь ороогоороо жороо нь жороогоороо
110. Одож өнгөрсөнд бүү харамс одоо болохоос бүү шантар
111. Өөрийн толгой дээрх бухлыг харахгүй байж Хүний толгой дээрх өвсийг харах
112. Өглөгч хүн өөртөө хоосон
113. Өглөөний нарыг нар гэж бүү бод Өсөхийн жаргалыг үүрд гэж бүү бод
/ The morning sun never lasts a day /
114. Өөдлөх айл үүднээсээ гэдэг
115. Өст хүн өлийн даваан дээр
116. Өөрийн санаа өөртөө зөв
117. Өнчин хүн өр нимгэн
118. Өнчинг тэжээвэл хүн болно Өргүүлдгийг тэжээвэл мал болно
119. Өрөөлийг тэтгээд өөрөө өөдөл
120. Өнгөрсөн борооны араас цув нөмрөх
121. Өргүй бол баян Өвчингүй бол жаргал
122. Сайн хун санаагаараа
123. Сарны гэрлийг уул халхална Саруул ухааныг уур халхална
124. Сохрын газар сохор Доголонгын газар доголон яв
125. Сорж идсэн хоолноос Амталж идсэн шөл сайхаан
126. Cэжгээр өвдөж, сүжгээр эдгэнэ / Fancy may kill or cure/
127. Cайхан хүүхэн гэрийн чимэг Cайн хүлэг эрийн чимэг
128. Саваагүй ноxой саранд xуцна
129. Санаа муут яван хатна Сарьсан багваахай наранд хатна
130. Санаа зөв бол заяа зөв.
131. Cайн явах санааных
132. Сайныг дагавал сарны гэрэл Мууг дагавал могойн хорлол
133. Санаж явбал бүтнэ Сажилж явбал хүрнэ
134. Сайн санааны үзүүрт шар тос
135. Сайн хүний нэрийг гурав худалдаж идэх
136. Сайн болж гэвэл би хийсэн гэх Муу болж гэвэл тэр хийсэн гэх
137. Сиймхий ч гэсэн гэр минь Сэгсгэр ч гэсэн ээж минь
2010-01-15 10:38-д бичсэн тодруулга.
138. Суусан цэцнээс явсан тэнэг дээр
139. Сурсан эрдмийг сураар боож болохгүй
140. Танилтай бол талын чинээ Танилгүй бол алгын чинээ
141. Тэнхлүүн явхад тэмэээгээр туслахаар
142. Тэвдэж явхад тэвнээр тусал
143. Төрийн төлөө огтоно боож үхэв
144. Төрөөгүй хүүхдэд төмөр өлгий
145. Тэжээсэн бяруу тэрэг эвдэнэ
146. Тураг шувууг дэвэлтээр нь Туурайт хөлгийг явдлаар нь
/ A bird may be known by its songs/
147. Тогоо хагаравч тулгандаа Олгой хагаравч гэдсэндээ
148. Ууж идэхдээ уургын морь шиг Унтаж хэвтэхдээ ургаа хад шиг
149. Уйлах хүүхдийн хошного урд өдрөөсөө умалзана
/If you laugh before breakfast you'll cry before supper/
150. Уур биеийг зовооно Уул морийг зовооно
151. Уулыг цас, эрийг нас дарна
152. Уулын чинээ цагааныг хумсын чинээ хар дарнаа
153. Урамыг нь хугалахаар ууцыг нь хугал
154. Уул усны ойр нь дээр Ураг төрлийн хол нь дээр
155. Унаж яваад морио Ханилж яваад нөхрөө
156. Урт хэл хүзүү орооно Үнэнээр явбал үхэр тэргээр туулай гүйцнэ
157. Үнэн үг хэлсэн хүнд хүн өшөөтэй Үхэр унасан хүнд, нохой өшөөтэй
158. Үгэн дотор үг байдаг Үхэр дотор тугал байдаг
159. Үхэрийн сүүлэн дээр хутга
160. Үг хэдий гашуун ч амьдралд тустай Эм хэдий гашуун ч биенд тустай
161. Үхлээ эрсэн хуулгана Муурын сахалаар оролдоно
162. Үxсэн хүн үг xэлдэггүй
163. Хааны алба халаагүй Эзний алба ээлжгүй
164. Харамч хүн хоёр дахин төлдөг
165. Xармалсан юм хар нохойны аманд...
166. Хайр нь дотроо хал нь гаднаа
167. Хүн ахтай дээл захтай
168. Хүн хирээрээ, тэмээ тэнгээрээ / Man can do no more than he can/
169. Хүн хэлээрээ, мал хөлөөрөө
170. Хүн нэрээ, тогос өдөө
171. Хүний сайныг ханилан байж мэднэ Xүлгийн сайныг унан байж мэднэ
172. Хүн болгон адилгүй Хүлэг болгон жороогүй
173. Xүн болоx багаасаа Хүлэг болоx унаганаасаа
174. Хүн нэмвэл хүнс нэмнэ
175. Хүний эрээн дотроо Могойн эрээн гаднаа
176. Хүний юм хүчгүй
177. Хүний олон хүнээ барьж иддэггүй
178. Xүний ноxой идxээр өөрийн нохой идэг
179. Хүний xүү xүрэн бөөртэй
180. Хүн хэлэхээс нааш, цаас чичихээс нааш
181. Xүний юманд xүрз барисан xужаа шиг Өөрийн юманд өндгөө дарсан галуу шиг
182. Хүний бурхан өөрийн буг хоёр адил
183. Хичнээн жаргавч орондоо бүү дуул Хичнээн зововч орондоо бүү уйл
184. Хийвэл бүү ай Айвал бүү хий
185. Хийх хүн аргыг нь олно Хийхгүй хүн шалтаг хайна
186. Хойшоо харсан нүхэнд нар тусдаггүй
187. Хойноос ирээд хот манайх Хотонд ороод хонь манайх
188. Хөгшин азарга жороо сурах
189. Хөнжилийхөн хэрээр хөлөө жий
190. Хэрээ хэрээнийхээ харыг гайхах
191. Хошуу нэмэхээр хуруу нэм
192. Худал үгийг мянга давтвал үнэн болно
193. Хувцасаар нь угтаж Ухаанаар нь үддэг
194. Хүргэн хүү хүчтэй Хүзүүний мах амттай
195. Хүсэн юм хүзүүгээр татна
196. Хонх нь дугарахаар дамар нь таг Хоёулаа дугарахаар лам нь таг
197. Хог новгүй бол гэр цэвэр Хэрүүл шуугиангүй бол сэтгэл амар
198. Хэл хэдий хурц боловч завжаа цоолж чадахгүй Нүд хэдий гэгээн боловч духаа олж үзэхгүй
199. Цаст уулын цагаан барс Цагаа болхоор шоргоолжинд бариулнаа гэж...
200. Цэцэн үг цээжинд Цэцэг навч ууланд Хошин уг хоолойд Хонх дамар лам бий
2010-01-15 11:44-д бичсэн тодруулга.
201. Цэцэн үг цээжинд Цэцэг навч ууланд Хошин уг хоолойд Хонх дамар лам бий
202. Цаг цагаараа байдагуй Цаxилдаг xөxөөрөө байдагүй
203. Цаг цагт нэг цадна Цагаан сараар нэг цадна
Үе үе нэг цадна Үхэр гаргахаар нэг цадна
Цувж явсан барсаас Цуглаж суусан шаазгай дээр
204. Цусаа гартал зодолдож Тосоо гартал тэврэлдэх
205. Цуутай хүүхэн хуримгүй
206. Чоно борооноор
207. Шунал ихэдвэл шулам болох
208. Шиврээ бороо дээлэнд халтай Шивнээ үг нөхөрт халтай
209. Эвт шаазгай буга барина
210. Эдээрээ оролдвол эвдэхийн шинж Эхнэрээрээ оролдвол салахын шинж
211. Эдээр биеэ чимэхээр Эрдмээр биеэ чим
212. Эзэн нь юмаа мэддэг эрэг нь усаа хашидаг
213. Эзэн хичээвэл заяа хичээн
214. Эр хүнд итгэхээр эрхий хуруундаа итгэ
215. Эр хүн зоригтой аваас чоно чацга алдна
216. Эр xүний жаргал эзгүй xээр
217. Эрийн муу ч Эмийн дээр
218. Эрийг бүү бас Далайг бүү янд
219. Эрлийг сургаар олдог, эрдмийг хичээлээр олдог
220. Эрүүл биед саруул уxаан
221. Эрхийг сурахаар бэрхийг сур
222. Эрт босвол нэгийг үзнэ Орой унтвал нэгийг сонсон
223. Эрдмийг эхнээс эвийг эртхэнээс
224. Эрдэмтэй хүн даруу Их мөрөн дөлгөөн
225. Эхийн санаа үрд үрийн санаа ууланд
226. Эргээд уулзаxад ээж сайxан эргүүлж мөлжxөд xүзүү сайxаан
227. Эхийг нь эцээж, тугалыг нь тураахгүй байх
228. Эх нь хээр алаг бол Хүү нь шийр алаг
229. Эх нь булингартай бол адаг нь булингартай
230. Эцэггүй хүүгийн толгой том Эхгүй охиний бөгс том
231. Яарвал даарна
232. Ямааны мах халуун дээрээ
2010-01-22 08:25-д бичсэн тодруулга.
235. Ялихгүй зүйлээс ямааны гарз
236. Ялихгүй өглөг баяжихад садаа
237. Явсан нохой яс зууна
238. Яаравч бүү явган суу Ядравч бүү ташуураа тул
239. Хааны албанаас илүү хасны алба
240. Хар гэртээ хаан , бор гэртээ богд
241. Хүний замаар хурдалж явснаас Өөрийн замаар гэлдэрч яв
242. Хэрэг удавч ялзрахгүй Хэрээ өтлөвч бууралтахгүй
243. Хялмаа ихэдвэл зуд болно, Хялар ихэдвэл сохор болно
244. Уйтгараар дүүрсэн ордноос Жаргалаар дүүрсэн овоохой дээр
245. Улааныг xарж урваx, шарыг xарж шарвалзаx
246. Урт хэл хүзүү орооно
247. Уулын бугыг хараад унасан морио хаях
248. Ухаангүй ноёнд урагшгүй албат
249. Тэнэгийн дотор уужуу
250. Саруул тал байвч шаврыг нь мэд Сайхан амраг байвч санааг нь мэд
251. Согтуу хүн сохор ухааантай
252. Сумаа тавьж нумаа нуух
253. Сүх далайтал үхэр амар
254. Өртэй хүн өөдлөхгүй Өттэй ямаа таргалахгүй
255. Ойрын жаргалд ташуурч алсаа боддоггүй хүн Алахаар бордсон гахай адил ажиггүй хэвтэх...
256. Онгойж байхаар умайж бай
257. Олны хүч оломгүй далай
258. Манжин байхад махаар яахав
259. Муу хүнд үг бүү дуулга Мухар үхэрт худга бү үзүүл
260. Илжиг модон хударгандаа
261. Жор мэдэхгүй ламаас Зовлон үзсэн чавганц дээр
262. Даргын өөдөөс үг хэлэх Салхины өөдөөс сөрж шээх адил
263. Дэм дэмэндээ дээс эрчиндээ
264. Долоон хүүгээс Доголон өвгөн дээр
265. Дур эзнээ голохгүй Дунд чөмөг сүүжээ голохгүй
266. Гуйна гэдэг гутамшиг Гуйлгана гэдэг гайхамшиг
267. Гомдлыг уураар тайтгаруулдаггүй Галыг тосоор унтраадаггүй
268. Би явж байна Бээжин сууж байна
269. Буруу замаар будаа тээвэл буцахдаа шороо тээнэ
270. Авах хүн тонгойж Өгөх хүн гэдийнэ
271. Айлгүйгээс хамаргүй нь
Хариулт (632)
-
-3 
E. Altanshagai 1 сарын өмнө бичсэн.Цээжинд зөвхөн элэг, бөөр, уушиг, зүрх л бий.
цэцэн үг харин ТАРХИН ДОТОРХ УХААНД БИЙ.
-
E. Altanshagai 1 сарын өмнө бичсэн.Цээжинд зөвхөн элэг, бөөр, уушиг, зүрх л бий.
цэцэн үг харин ТАРХИН ДОТОРХ УХААНД БИЙ.
-
-1 Shalig ug yahlaraa shagaind bhav. Ooroo zohioj bolno. Hudlaa tolgoi holboj undeslelgui zum bichkushu 1/1 М. Ганзориг
A. AAA Banzaa 1 сарын өмнө бичсэн.Цэцэн үг цээжинд
Xошин үг xоолойд
Шалиг үг шагайнд
-
+1
B. Munkhuu 1 сарын өмнө бичсэн.Цэвэр сэтгэл гэр бүлээс
Цэцэн санаа амьдралаас
Цээртэй үг хүмүүжлээс
Цэр нус биеийн сулаас
-
+1
М. Амаржаргал 1 сарын өмнө бичсэн.Нарны гэрэл хурц болоход үүлгүй бол нэн сайн
Насны багад эрдэм сурахад залхуугүй бол даанч сайн
-
L. Lol 1 сарын өмнө бичсэн.Мөнгө цагаан нүд улаан
Санаж явбал бүтнэ
Сажилж явбал хүрнэ
Сайн хүнийг олоход бэрх
Санаа муутыг танихад бэрх
-
+1
М. Үүрийнтуяа 29 өдрийн өмнө бичсэн.Бүтээлч сэтгэлгээний философийг монгол ардынзүйр цэцэн үгсээр тайлбарлах нь
Монгол ардын зүйр цэцэн үгс
1.Хам сэдэвгүй, өмнөх мэдлэгтэй холбох боломжгүй мэдээлэл амархан мартагддаг.
Зүйргүй үг байдаггүй
Зүйдэлгүй дээл байдаггүй
2.Алив мэдээллийг туршлагатай холбож ойлгуулснаар гүн бат болно.
Долоохгүй бол гашууныг мэдэхгүй
Доголдохгүй бол зовлонг мэдэхгүй
3.Ойлгомжгүй эргэлзээтэй зүйлийг тэр дор нь асууж байхад сургах
Цагийн юм цагтаа
Маргаашийн өөхнөөс Өнөөдрийн уушиг дээр
4.Мэдээллийг олон талаас нь дахин, дахин нягтлан үзэж эцсийн шийдвэрт хүрэх
Долоо хэмжиж нэг огтол
Бушуу туулай боривондоо баастай
5.Бусдыг хүлээцтэй тэвчээртэй анхааралтай сонсдог чадварт сургах
Үг хэлний цөөн нь
Үхэр малын олон нь
6.Хамтран гаргасан шийдвэр ямагт хамгийн сайн шийдвэр байдаг.
Бүгдээрээ хэлэлцвэл буруугүй
Бүлээн усаар угаавал хиргүй
7.Бие биедээ туслахад хэзээд бэлэн байж сурах
Гар нийлбэл ганзага нийлэх
Ганц мод гал болдоггүй
8.Алив зүйлд уян хатан байж шаардлагатай гэж үзвэл өөрийн үзлээс татгалздаг байх
Гэмээ мэдсэн хүн
Гэгээн ухаантай
9.Хүн нэг бүрийг сонсож, олон санаанаас хэрэгтэй мэдээллээ сонгож авах
Дуслыг хураавал далай
Дуулсныг хураавал эрдэм
10.Учрыг олж мэдэх гэсэн сонирхол төрүүлээгүй мэдлэг гүн бат болж чадахгүй
Дургүй ламд
Дарж байж сахил хүртээх
11.Гайхамшигтай сонин асуулт гаргаж өргөн ярилцлага өрнүүлэх
Овоо босгохгүй бол
Шаазгай хаанаас суухав.
12.Бусдаас суралцаж бусдын саналыг хүндэтгэх
Зөвлөвөл зөвдөнө
Зөрвөл буруудана.
13.Ямагт илэн далангүй итгэлтэй байх
Муу нуухаар
Сайн илчил
14.Зөрөөтэй саналыг ч урамшуулан дэмжиж бодох боломж олгох
Зөөлөн үгэнд хүн бөхийдөг
15.Аль болох бага наснаас нь бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэхэд анхаарах
Буруу сурсан хүүхэд
Бухын хүзүүнээс хатуу
16.Бусдыг чиний буруу гэж хатуу дүгнэхгүй байх
Урмыг нь хугалахаар
Ууцыг нь хугал
17.Сурах үйл ажиллагаанд идэвхтэй үйлдэл давамгайлж байх ёстой
Оролдлого сайт
Оройд нь гарна.
18.Сурч мэдэх сэдэл тэмүүллийг бий болгох
Салхигүй бол өвсний толгой хөдлөхгүй
19.Ямагт тасралтгүй боловсорч байхыг эрмэлзэх хэрэгтэй
Уйгагүй хүн уул нүхлэнэ
Суусан цэцнээс явсан тэнэг дээр
20.Хугацааг хангалттай өгөх, бушуу түргэн гэж шаардаж болохгүй
Түргэн горхи
Далайд хүрэхгүй
21.Суралцагчдынхаа хэрэгцээ шаардлагыг мэддэг байх
Тэмээ хариулсан хүн
Буурынхаа занг андахгүй
22.Шинэ зүйл сурч мэдэхийн тулд эрсдэл хийхээс айхгүй байх.
Хийвэл бүү ай, айвал бүү хий.
Чононоос айсан хүн хонь тэжээж чадахгүй
23.Өөрийнхөө сурах үйл ажиллагаанд хариуцлагатай байх
Эзэн хичээвэл
Заяа хичээнэ
24.Ямагт эрэл хайлт хийж шинийг эрэлхийлэгч байх
Эрлийг сурлаар олдог
Эрдмийг хичээлээр сурдаг
25.Өөртөө тавьсан зорилго гаднын нөлөөгөөр тавьсан зорилгоос хавьгүй илүү
Эр хүн зорисондоо
Эмээлт морь харайсандаа
26.Бүтээлчээр мэтгэлцэх
Учрыг олж, хужрыг тунгаах
27.Өөрийн санаа зөв гэдгийг ухаалгаар ойлгуулах
Хэрэлдсэнээс хэлэлцсэн нь дээр
28.Өөрийнхөө санааг бусдынхтай харьцуулан
шүүмжлэлтэй хандах
Биеэ мэдвэл хүн
Бэлчээрээ мэдвэл мал
29.Дүгнэлт үргэлж бодитой байх ёстой.
Гүжир үг гүнзгий нүхнээс хэцүү.
Бvтээлч сэтгэлгээний vзэл санааг төлөвшүүлэх ажлын үр дүнгээс Бүтээлч сэтгэлгээ төслийн анхны сургалтаас эхлэн бид өөрсдийнхөө тогтсон үзэл баримтлалд шүүмжлэлтэйгээр хандан ээлжит хичээлийн хөтөлбөрүүддээ дүн шинжилгээ хийснээр учир дутагдалтай олон үзэл санаанууд бидний ажлын арга барилд байгааг олж харсан юм. Бид бүгд л сурагчдад мэдлэг олгох явдлыг гол зорилгоо болгож, түүнийхээ үнэн зөвд итгэлтэй байдаг байсан. Ийм үзэлтэй багш одоо цөөн ч гэсэн байгаа нь тодорхой бөгөөд сургалтын явцад тэдний “Мэдлэг олгох нь муу юм гэж үү? ” гэсэн асуулт , шүүмжлэлтэй байнга тулгардаг.
“Хүн гэдэг оюун ухаант амьтан алив зүйлийг хоёрдмолоор хүлээн авдаг бөгөөд ингэхдээ өөрийнх нь үзэл санаа алдаатай байвал түүнээсээ татгалзахаасаа илүү хамгаалахыг эрхэм болгодог. Харин түүнийхээ сул доройг мэдвэл түүний эсрэг тэмцэж эхэлдэг” хэмээн “Диалектик гэж юу вэ?” зохиолдоо К.Поппер өгүүлжээ.
Өөрийнх нь үзэл бодол алдаатай болохыг ойлгуулан түүнийхээ эсрэг тэмцдэг болгохыг бид зорьсон бөгөөд зорилгоо амжилттай биелүүлж байна. Мэдлэг олгох, мэдээллийг хүргэх хоёрын хооронд асар их зөрөө байгаа бөгөөд мэдээлэлд шүүмжлэлтэй хандан зөв сонголт хийхэд нь хэн бүхэнд туслах эрмэлзлэл бүтээлч сэтгэлгээний төслийн багш бүхэнд төлөвшиж чадсан ба цаашид илүү олон багшид үүнийг эзэмшүүлэхийг бид зорьж байна. Үзэл санаагаа хэрэгжүүлэх хугацаанд гарсан алив хүнд асуудлуудыг шийдвэрлэхэд, тухайлбал, багш нарын эргэлзээ төрүүлж байгаа асуудлуудыг нээн илрүүлэх, шинэ зорилтот хичээлийг өмнөх аргуудаар бэлтгэсэн хичээлүүдтэй харьцуулахдаа зэрэгцүүлсэн тэмдэглэл хийх арга, уг зүйлийн талаар хүн бүрийн санал бодлыг сонсож шүүн ярилцахад мэтгэлцээн гэх мэт бүтээлч сэтгэлгээний олон хэлбэрүүдийг ашиглаж байлаа.
Судалгааны явцад олон давтагддаг дээрх зарчмуудын үндсэн шалтгаан нь:
1. Бүлгээр ажиллах үед хамтын шийдвэрт голлон анхаарч суралцагч нэг бүрийг хувь хүнийх нь үүднээс дүгнэн урамшуулж, үзэл бодлыг нь анхааралтай сонсохгүй байх, яриаг нь таслах явдал их ажиглагддаг. Ингэснээр өөрийгөө илэрхийлэгч итгэл үнэмшилтэй иргэн төлөвшүүлэх үзэл санаа орхигдож байна.
2. Манай нөхцөлд стандарт хөтөлбөрт захирагдан асар их мэдээллийг бөөнөөр нь богино хугацаанд өгөх болдогоос багш сурагчдад шинэ олон янзын үзэл бодлыг туршин үзэх хугацаа хангалтгүй байдаг.
3. Бүтээлч сэтгэлгээний үндсэн элемент болох дээд түвшний асуултыг багш өөрөө байнга бэлтгэн цаг үеийг мэдэрч тавьж хэвшээгүй, суралцагчдыг зохих түвшиндээ олон хариулт бүхий асуулт боловсруулах чадварт сургах үйл ажиллагаанд төдийлөн анхаардаггүйгээс сэтгэхүйн хөгжил шаардсан даалгавар бага байдаг.
4. Үнэлгээний хувьд зөвхөн стандарт үнэлгээгээр хатуу үнэлдэг, үнэлүүлье гэсэн чөлөөтэй орчинг бүрдүүлж чадахгүй байгаагаас гадна сурагчдын өөрийн үнэлгээнд ач холбогдол өгдөггүй зэрэг болно.
Шалтгааныг арилгахын тулд засах арга замаа сонгохдоо бүтээлч сэтгэлгээний философийг өргөн ойлгуулах шаардлагатай гэж үзээд энэ асуудлаар сургалт семинар зохион сургалтын явцад арга бүхэнд байгаа үзэл санааг мэдрүүлэн өргөн тайлбарлаж, турших боломж олгохын зэрэгцээ үр дүнг тооцох, судалгаа авч дахин сургалт явуулах зэргээр ажиллаж байна.
Бүтээлч сэтгэлгээний аргууд, тэдгээрт орших үзэл санааг хэрхэн ойлгож байгаа талаар авсан судалгаагаар 50 гаруй хувь нь INSERT хийх, эвлүүлгийн болон булангийн арга, багшийн асуулт зэргийг ашиглахдаа үзэл санааг буруу гаргасан алдаа гарч байлаа. Тухайлбал: INSERT хийх аргыг хэрэглэх явцдаа мэдээллийг хүн бүрээр категоричлохгүй орхих, сэдвийг шууд өгч бусад аргуудтай хамт дутуу хэрэглэх, хүн бүрийн бодол санааг сонсдоггүй.
Эвлүүлгийн аргыг олон сэдвийг бөөнд нь заахын тулд л ашигласны улмаас хүүхэд бүр багш байх зарчим алдагдаж зөвхөн бүлэг хоорондын ажил болдог.
Булангийн аргаар хичээллэхдээ буланг зарим үед сонгуулахгүй хувааж өгөх, зөвхөн буландаа л ажиллана гэж буруу ойлгосноор булангаа орхиж явж болох, уян хатан байх зэрэг зарчим алдагдаж байна. Иймэрхүү ташаа хэрэглээг засах бүтээлч сэтгэлгээний философийг багш бүхэнд ойлгуулахыг гол зорилгоо болгон ажилласны үр дүнд төсөлд хамрагдсан нийт багш нарын хувьд тодорхой амжилт гарсан. Заах аргын нэгдлээр дамжуулан багш бүрт хүрж ажилласнаар 2001 оны сүүлчийн судалгаагаар манай багш нарын 60 гаруй хувь нь бүтээлч сэтгэлгээний аргуудыг байнга хэрэглэдэг гэсэн дүгнэлт гарчээ.
Харин ГЯ-наас шинээр хэрэгжүүлээд байгаа үнэлгээний стандартад альтернатив байр сууринаас хандах, суралцагсдыг үнэлж дүгнэхдээ нэгэн жигд түвшинд бодит байх тал дээр ярилцах, эргэж үзэх шаардлагатай болов уу.
Багш нарын заадаг хичээл, арга барил, харьцаа ёс суртахуунд ч томоохон өөрчлөлт гарч багш нар ямар нэгэн байдлаар өрсөлдөхөөсөө бие биенээсээ суралцахыг эрхэмлэж, бие биеэ дэмжин урамшууллын үгийг хэлж чаддаг болсон нь манай сургуулийн нийт сургалтын ажилд ахиц гарахад нөлөөлсөн. Бага ангийн нэгдлээс санаачлан багш нар хамтран хөтөлбөр боловсруулан ЗАН-ээрээ хэлэлцэх, туршилтын сургалт зохион байгуулах зэргээр үр дүнтэй ажилласны дүнд аймагтаа сүүлийн жилүүдэд боловсролын түвшин тогтоох шалгалтанд байнга тэргүүн байр эзэлж байна. Төслийн хугацаанд хичээл бүрийн аймгийн олимпиадын аварга сургуулиар тодорч улсын тэргүүний сургууль болсон нь багш нарын сэтгэлгээ арга барилд гарсан өөрчлөлттэй салшгүй холбоотой юм.
Манай төсөлд хамрагдсан зүүн бүсийн нийт багш нар бүтээлч сэтгэлгээний аргуудыг сайн эзэмшиж, үндсэн философийг алдагдуулахгүйгээр үр дүнтэй хэрэгжүүлж байгааг дурьдах нь зүйтэй. Гэвч цаашид олон зүйл дээр хамтран ажиллах шаардлагатай байгаа тул ямар аргаар энэ олсон боломждоо тулгуурлан цаашид үргэлжлүүлэн ажиллах талаар өнөөдөр ярилцах хэрэгтэй гэж бодож байна.
Өөрийн ажил мэргэжил, арга зүйд гарсан өөрчлөлт үр дүнгийн тухай
Хамгийн шилдэгт өөрөө суралцаагүй багш хамгийн шилдэгт бусдыг сургаж чадахгүй [2]. Бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэхийн тулд багш нар өөрсдөө энэ үзэл санааг гүнзгий сайн ойлгож эзэмшсэн байх нь чухал. Энэ үүднээс эхний жилд өөрийн сургах үйл ажиллагаандаа шүүмжлэлтэй хандан анализ хийж ажилласнаар олон зүйлийг өөрчилж чадсан гэж боддог. Тухайлбал: Бусад багш нарын адил мэдлэг олгохыг л гол зорилгоо болгон гол төлөв сэргээн санах, ой тогтоолт шаардсан асуулт асууж, ганц зөв хариулт санахыг шаарддаг, суралцагчдыг яаран сандран маш хатуу дүгнэж, лекцийг голлон ангид нэг хэвийн зохион байгуулалттайгаар хичээллэдэг байснаа өөрчлөхөд маань төслийн багш нарын үлгэр дууриал, бүтээлч сэтгэлгээний философийг гүн бат ойлгосон явдал тусалсан. Мөн бусдад заах явцдаа маш их зүйлийг мэдэж авснаар алдаатай санаануудыг дараах бүтээлч санаагаар залрууран хэрэгжүүлж өдөр тутам өөртөө шүүмжлэлтэй хандаж сурлаа.
Yvнд:
* Олон төрлийн мэдээллээс өөртөө хэрэгтэйг нь сонгох чадварт сургах
* Дээд түвшний асуултыг байнга бэлтгэн асууж суралцагчдаар тийм асуулт гаргуулан өргөн ярилцлага зохиож тэдний сэтгэхүйг хөгжүүлэх
* Суралцагчдыг ямагт урамшуулан дэмжиж байх
* Хүн нэг бүрийг хувь хүнийх нь үүднээс хүндэтгэн тэвчээртэй сонсож бусад хүүхдийг ингэж сонсох чадвар хүлээцтэй хандахад сургах
* Ангид бүтээлч сэтгэлгээний маш олон аргыг сонгон хэрэглэж тэдний хэрэгцээг байнга мэдэрч байхыг эрмэлздэг боллоо.
Бүтээлч сэтгэлгээний философийг ойлгон хэрэгжүүлсэн явдал ардчилсан нээлттэй нийгэмд аз жаргалтай амьдрахад нь шавь нартаа туслах үүргээ биелүүлж буй багш надад болон шавь нарт маань нөлөөлсөн гэж боддог. Тэд мэдээллийг шүүмжлэлтэй хүлээн авч, хамтран амьдрах арга ухаанд суралцаж, ёс суртахууны хувьд хүнлэг эрх чөлөөт харьцааг эзэмшиж өөртөө итгэлтэйгээр цаашид суралцах бол???. Тэд үеийнхээ нөхдийн хүсэж байсан тэр амжилтын эзэд болцгоосон. Заадаг хичээлээрээ аймагтаа төслийн хугацаанд 4 жил олимпиадын аварга болж, улмаар миний шавь нар 1999 онд улсын олимпиадын аварга, 2001 онд Хэрэглээний эдийн засгийн улсын тэмцээний аваргаар шалгарч олон улсын тэмцээнд анх удаа амжилттай оролцон оны шилдэг багш болж, даасан 10а ангийн 28 сурагчдаас элсэлтийн шалгалтанд 100% тэнцэн нэг сурагч Япон улсад суралцах эрх авч, 8 сурагч МУИС-д элсэж, бусад нь бүгд улсын их дээд сургуулиудад элсэн суралцах боллоо.
Асар их хүч хөрөнгө, зүтгэл гарган бэлтгэсэн багш нарыг мэргэжлийнх салбарт тогтвор суурьшилтай ажиллуулбал ажлын үр дүн нь улам илүү харагдах болно гэдгийг боловсролын удирдах байгууллагууд анхаарах хэрэгтэй болов уу.
*эх сурвалж: Хүний хөгжлөөс Улсын хөгжил
-
+2
B. Tuvshee 29 өдрийн өмнө бичсэн.Эрнандо де сато:
Хууль хүмүүсийг хамгаалсан цагт
Хуулийг хүмүүс хамгаалалтандаа авдаг
Хариулт Бичих
- Сайтын агуулга, зорилгод нийцсэн байх
- Бусад гишүүдэд хэрэгтэй мэдээлэл байх (Хувийн биш!)
