2012 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчид дараах шаардлагыг хангасан бай

Монголд парламентийн засаглалтай болсоноос хойш сонгогдож буй гишүүдийн талаар та бүхэн дор бүрнээ тодорхой ойлголттой байдаг бизээ. Парламентийн гишүүдийг би бодохдоо Монгол улсын хувь заяаг тодорхойлогчид гэж ойлгодог. Ийм учраас 2012 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчид дараах шаардлагыг хангасан байж гэмээн нэр дэвшдэг байвал ямар вэ? Энэ талаар та бүхэн саналаа бичнэ үү.

1. Эрүүл мэндийн хувьд хувийн асуудалгүй байх. (бүх нэр дэвшигчид нарийн мэргэжлийн эмчийн үзлэгт орж эрүүл хүн гэдгээ тодорхойлуулж бүх сонгогчидод харуулах, наандаж ДОХ-гүй байх. Эрүүл хүн байж илүү цагаар ажиллахад ажлийн ачаалал даах чадвартай байдаг. )

2. Монгол хэл, эх түүх, соёл, ёс зан заншилаа маш сайн мэддэг, дээдэлдэг хүн байх. (Эх хэлээрээ дүрмийн болон найруулга зүйн алдаагүй бичдэг байх. Эх түүхээрээ бахархдаг, төгс мэддэг эх оронч үзэлтэй хүн байх. Монгол үндэстнийхээ зан заншилаа мэддэг дээдэлдэг хүн байх. )

3. IQ буюу оюуны чадамжийн түвшинг шалгах. (IQ буюу оюуны чадамжийн хувьд нилээд өндөр түвшинийх байх шаардлагатай.)

4. Ямар мэргэжлийн хүн байх нь хамаагүй Монгол Улсын Үндсэн хууль буюу бусад хууль тогтоомжийг улсын дээд шүүхэд ажиллаж байгаа хуульч хүний түвшиний хуулийн мэдлэгтэй байх. (Парламентийн ордонд хэлэлцэгдэж буй ямар ч хуулийн төсөл дээр ажиллах чадвартай болж бэлтгэгдсэн байх. )

5. Шинжлэх ухааны өндөр, өргөн мэдлэгтэй байх. (Шинжлэх ухааны өндөр, өргөн мэдлэгтэй хүн бол улс орны хөгжлийн чиг хандлагыг зөв тодорхойлж чадна. )

6. Хувь хүнийхээ хувьд хаана төрсөн, ямар овог, ургын хүн болох нь тодорхой байх. (Хэрэв монгол хүн бол 5-7 н үе нь тодорхой цэвэр монгол цусны хүн байх.)

7. Тухайн эзэмшсэн мэргэжлээрээ монголдоо буюу дэлхийн түвшиний өндөр амжилт гаргасан байх. (Тухайн эзэмшисэн мэргэжлийнхээ чиглэлээр дотоодын буюу гадаадийн нэр хүндтэй сэтгүүлүүдэд илтгэл, өгүүлэл, нийтлэлтэй байх)

8. Гадаад хэлний өндөр мэдлэгтэй байх.(Англи, орос, герман, франц, испани хэлний аль нэгийг төгс эзэмшсэн байх.)

9. Философийн гүн гүнзгий мэдлэгтэй байх.


10. Эдийн засгийн өндөр мэдлэгтэй байх. (Олон улсын эдийн засгийн мэдлэгтэй байх, Мөн томоохон төсөл, төлөвлөгөөнүүдийг бие даан боловсруулах, хянах чадвартай байх. )


Эдгээр шаардлагыг хангасан байж гэмээн их хуралд нэрээ дэвшүүлдэг байх хэрэгтэй байна.
Нэр дэвшигчидээс асуух асуултыг дараах байдлаар боловсруулах хэрэгтэй юм.
- Монгол улсын нийт салбар бүрийн шилдгийн шилдэг хүмүүс болох тухайн салбартаа хүлээн зөвшөөрөгдсөн тэргүүний хүмүүсийг сонгон шалгаруулж Улаанбаатар хотод төвлөрүүлэх, тухайн мэргэжлийн холбогдолтой төлөвлөгөө, төсөл, судалгаа шинжилгээ, шинжлэх ухааны шинэлэг санал санаачлага зэргийг оруулсан асуултыг эдгээр төлөөлөгчид тусгайлан боловсруулах.
Үүнд:
- Түүхийн холбогдолтой асуултууд
- Хууль, эрх зүйн холбогдолтой асуултууд
- IQ буюу оюуны чадамжийн түвшинг шалгах асуулт.
- Нэр дэвшигчийн эзэмшисэн мэргэжлийнх нь дагуу өндөр түвшиниий асуулт боловсруулах
- Шинжлэх ухааны олон талт асуулт боловсруулах
- Философийн чиглэлээр асуулт боловсруулах
- Эдийн засгийн чиглэлээр асуулт боловсруулах

Мэдээж эдгээр асуулт энгийн асуулт байхгүй нь ойлгомжтой юм. Тухайн мэргэжлийн чиглэлээр нилээд өндөр түвшний мэдлэг, чадвар шаардахуйц асуултуудыг бий болгосон байх шаардлагтай .

Салбар бүрээр нь бэлтгэсэн асуултууд нь тухайн салбарт зайлшгүй байх гол агуулгыг хөндсөн байх төдийгүй цаашидын хөгжлийн чиг хандлагыг тодорхойлохуйц асуултууд байна.

Шалгалт авах журам нь:

Салбар бүрээс ирсэн шилдгийн шилдэгүүд Улаанбаатар паласын концертын танхимд үзэгчидийн суудлаас хянах юм.

Нэр дэвшигчид индэр дээрээс доорхи дараалалаар мэргэжлийн бүрэлдэхүүн буюу ард түмэндээ хэр мэдлэгтэй болохоо ТV-ээр шалгуулах шаардлагатай юм.


- Салбар бүрийн төлөөлөгчидийн бэлдсэн асуултуудын дундаас билет суглах замаар нэг нэгийг сонгож тухайн сонгосон сэдвээр бүх нэр дэвшигчид тодорхой минутад тайлбар хариулт өгдөг байх.

- Мөн салбар бүрийн төлөөлөгчдийн асуултуудын дундаас билетээр нэг нэгийг сонгож өөр өөртөө таарсан асуулт тус бүрт хариулах замаар мэдлэгийн түвшингээ шалгуулах хэрэгтэй.

Нэр дэвшигчдийн тухайн сугалсан асуултуудын хариултуудын дараа мэргэжлийн салбар бүрийн гишүүд онц, сайн, дунд муу гэсэн үнэлгээ өгч, Салбар бүрийн төлөөлөгчидөөс Онц , сайн гэсэн үнэлгээ авсан хүмүүст л нэр дэвших эрх олгодог байх шаардлагатай байна.
Нэр дэвших эрхээ авсан хүмүүс л сонгуулийн хуулийн дагуу шударгаар сонгуульд нэрээ дэвшүүлж эдгээр тэнцсэн хүмүүсийн дундаас их хурлын гишүүд сонгогддог зарчимтай болох хэрэгтэй байна.

Эс тэгвээс төр барилцахийн тулд удахгүй хашааны банхар гөлөг хүртэл нэр дэвшүүлэх нь холгүй болоод байна.
Тэгээд ч Монгол төрийг өргөн их мэдлэгтэй хүн л барилцах учиртай гэдэг утгаар өндөр шалгуурыг давсан хүмүүсийн дундаас л их хурлын гишүүд гардаг байвал зүгээр байна.