-
 |
0 |
| • |
|
 |
0 |
НХХ-ийн сайд Т.Ганди: Мэргэжилтэй монгол ажилчин бэлтгэх сонирхол бидэнд бий.
2010-02-08 09:29:56 , Мэдээний дугаар: #1167474
НХХ-ийн яамны зvгээс нарийн мэргэжилтэй ажилчин бэлтгэх чиглэлээр ямар ажил єрнvvлж байна вэ. Гадаадаас єндєр цалинтай ажилчид оруулж ирж байна.
Татвараас хєнгєлєх гэнэ гэсэн яриа байнга гарч байх юм?
-Манайд мэргэжилтэй ажилчин бэлтгэх талаар хангалтгvй байгаа нь vнэн. Тєр мэргэжлийн ажлын байр бэлтгээд vйлдвэр дээрх ур чадварыг бий болгох сургалтуудыг явуулах зэрэг жижиг хєтєлбєрvvдийг хэрэгжvvлж байна. Тийм учраас хамгийн гол нь хурдан шуурхай мэргэжилтэй ажилтан бэлтгэж авахгvй бол єндєр технологийн мэргэжилтэн харьцангуйгаар бэлтгэгдэж амжаагvй байна. Гэтэл гаднаас ирж байгаа мэргэжилтэй ажилтнуудыг зарчмын хувьд vгvйсгээд байх хэрэггvй. Гол нь єєрсдєє монголчуудаа яаралтай бэлтгэх шаардлагатай. "Манайд давхар зам тавих мэргэжилтэй ажилтан бэлтгэгдсэн vv, нарийн тємєр зам тавих мэргэжилтэй ажилтан бэлтгэгдсэн vv, газрын тос олборлуулах чиглэлээр газрын гvний єрємдлєг дээр ажиллах мэргэжилтэй ажилтнууд бэлтгэгдсэн vv" гэдгийг би бусад яамдаас асуухад vгvй л гэдэг. Би гэдэг маань НХХ-ийн Яам гэсэн vг. Манай яамны зvгээс "Монгол ажилчид ажилгvй байна шvv. Vндэснийхээ ажилчдыг аваач ээ" гэсэн шаардлагыг шахдаг. Жишээ нь ЗТБХБ, ЭБЭХ-ний яамны зvгээс эсвэл ажил олгогчдын зvгээс "Уучлаарай. Тодорхой нарийн мэргэжлийн хvн авах шаардлагатай байна. Ийм хямд ажилчид авах хэрэгцээ байна" гэдэг хvсэлтийг ирvvлдэг юм. Тэр хvсэлтийг нь бид нягталж vздэг л дээ. Яах вэ. Салбарын яамд гадаадын ажилчдыг сайн дурын vндсэн дээр оруулаад байгаа юм биш vv гэсэн хардлага явж байдаг. Гэтэл энэ чинь єєрєє учир дутагдалтай. Хамгийн гол нь vндэснийхээ аж ахуйн нэгж, компаниудаа уриалах хэрэгтэй байгаа юм. Мэргэжилтэй ажилтнуудаа дадлагажуулаач. Ажилд аваач. Хvнээ сургаач ээ. Манай яамны дотоод бодлого ийм байдаг. Монгол ажилчдаа цалинтай, тогтмол орлоготой болгох ийм сонирхол, мєнхийн эрэлт хэрэгцээ НХХЯ-нд бий. Тийм учраас энэ зvйлийг яамд хоорондын бодлогоор сайн зохицуулахгvй бол ерєєсєє л монгол ажилчид гэхээр залхуу байдаг, маш богино хугацаанд их хэмжээний цалин шаарддаг, ардчилал, эрх чєлєє ярьдаг ажлын хариуцлагаа ухамсарладаггvй гэсэн нэрнээс салахгvй. Гадаадын ажилчдын тухайд Хєдєлмєр эрхлэлтийг дэмжих санд тодорхой хэмжээгээр татвараа тєлєєд явж байгаа. Олон улсын гэрээ эсвэл яам хоорондын, Засгийн газар хоорондын байгуулсан гэрээ, томоохон тєсєл хєтєлбєрvvдийн хэмжээнд ажилчин авчихаад Засгийн газар тодорхой квотын хэмжээнд нь тєлvvлдэг. Энэ нь хуулиар зохицуулагдсан байдаг. Тийм учраас ямар нэгэн хvн сайн дураараа хэдэн хятад ажилчныг оруулж ирээд тэжээгээд татвар авахгvйгээр гаргадаг ийм ойлголт ташаа гэдгийг хэлье.
Г.ДЭЛГЭР
http://olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1167474
-
|
0 |
| • |
|
|
0 |
Жил жилийн цагаан сараар тєрийн ордонд "Тєрийн ордны золголт" гэж нэг лайтай гоё жvжиг тавигдах юм.
Хожмоо театр судлаач, урлаг судлаач, шvvмжлэгч нар эл жvжгийг инээдмийн жvжиг юм уу, тvvхэн жvжиг юм уу, эсвэл эмгэнэлт жvжиг юм уу гэдэг ангиллыг нь тогтооно биз. Жvжгийг хэн гэгч хэзээ зохиож хэн найруулж байгаа нь мэдэгдэхгvй болохоор хамтын бvтээл гэхээс єєр арга алга. Харин жvжгийн гол ба туслах дvрvvд болон модель болж Монгол Улсын ерєнхийлєгч гэр бvлийн хамт, УИХ-ын дарга гэр бvлийн хамт, УИХ-ын гишvvд, Тєрийн сайдууд зарим томоохон яамны газрын дарга нар тоглоно шvv дээ. "Тєрийн ордны золголт" жvжгийн жvжигчид нь тєрийн буянд хотойхооргvй бэл буусан болохоор жилд ганц тохиох цагаан сараараа тоглох дvрийнхээ хувцас хэрэглэлд гар татдаггvй. Драмын театрын жvжгийн дvрvvдийн хувцас хэрэглэл хулхи байдаг юм. Хэвийн боовыг модоор зорно. Ноён хатны дээл хувцас, хєєрєг, гутал гэхэд л бvгдийг хямд хvний нvд хуурсан материалаар орлуулдаг бол "Тєрийн ордны золголт" жvжгийн хувцас, хэрэглэл ёстой оригоороо байдагтаа онцлог. Битvv сувдан гутал, vнийн ханш нь "сая доллар" гэж дуугарч байгаа эрдэнийн хєєрєг. Хээ хуарыг нь тусгайлан захиалж Япон улсад хийлгэсэн метал утастай торгон дээл, Эрхмvvд бvсэндээ дvvжлэх цэвэр алтан ембvv зэрэг улсын тvvхийн музейд ч байхгvй хосгvй vнэт эдлэлийг тєрийн ордны золголтоос харж болдгоороо нvнжигтэй. Жvжигт тоглосон гишvvд, сайдууд баян тарганаараа нэгнийхээ дээр гарах гэж єрсєдцєцгєєнє. Энэ жилийн цагаан сараар ємсєх АН-ын "сумо" Батбаяр гишvvн єєрийнхєє дээлэнд 10 сая, авгайнхаа дээлэнд 20 сая тєгрєг зарцуулан толгой цохиж яваа бол МАХН-ын Сайхансамбуу гишvvний ємсєх дээлийн товч нь 45 сая тєгрєгийн vнэтэй гэж оёдолчин нь мэдээлж байна. Дvрвэд далай хааны хувцасыг амилуулсан модель гишvvн 32 угалзтай монгол гутал ємссєн бол, Сэцэн хааны дvрд тоглосон гишvvн 64 угалзтай гутал єшиглєн илvvрхэнэ.
Сур нь харагдахгvй битvv мєнгєн бvс нэг гишvvн ороосон бол, нєгєє нь алт мєнгєєр 12 жил товойлгон, арслан барс ноцолдуулан урласан бухын хvзvvн ширэн бvс зvvж гангарах жишээтэй. Банкир гишvvн Чулуун-батын 500 сая тєгрєгийн vнэтэй хєєрєгтэй зєрvvлэх гэж Гvндалай Чvнчигноров хєєрєг vнэ хаян авав. Авсан хєєргєє барьж хєєрєн баясаж Лvндаа гишvvнд vзvvлэн миний хєєрєг парламентдаа нэг номер биз гэж шинжvvлэв. Гэтэл Лvндаажанцан манай намынхан чинийх шиг чулуугаар нохой руу шиддэг юм гэж баярхан унтраажээ. Монголын "Тєрийн ордны золголт" жvжигдаанч зеритель муутай. Зерительд нь ажлаа хийж яваа гадаад, дотоодын хэдэн сурвалжлагч, гишvvдийн туслах, ордны vйлчилгээ аж ахуйнхан, хамгаалалтын албаныхан суухдаа сууж, гvйхдээ гvйж vзэж шvvн албан бусаар номинацуудад шалгаруулан ам дамжин бvтэн жил ярьдаг юм. Цагаан сарын шиний нэгний дараа тохиох ажлын єдєр жvжиг эхэлнэ. Энэ жvжиг тєрийн тэргvvн Ерєнхийлєгчид золгох, УИХ-ын даргад золгох, Ерєнхий сайдад золгох, гишvvд хоорондоо золгох гэсэн vндсэн дєрвєн vзэгдэлтэй. Жvжгийн vргэлжлэх хугацаа хоёр цагт багтах боловч жvжиг эхлэхийн ємнє, ялангуяа жvжигчид хувцсаа солих ємсєх нь vнэн хєгжилтэй ёстой нэг бааварлаж єгнє. Тєрийн гурван єндєрлєгийн машин дохио хангинуулан ирж, Эрхэм гишvvд, сайдууд бvрэн бvрэлдэхvvнээрээ цуглаж унаа тэргээ ордон тойруулан жагсаана.
Туслахууд нь Эрээнээс ирж байгаа наймаачид шиг том том гахай чирэн ордны хонгилоор сvлжилдэнэ. Жvжигчдийн ємсєх хувцас vнэт эдлэл ирж байгаа нь тэр. Жvжигчид єрєєндєє дvрдээ орж хувцаслах гэж сvйд болно. Дvрээ амжилттай бvтээхийн тулд юм уу зориг орохын тулд юм уу зуун грамм, дуртай нэг нь таван зууг ч татчихна. Битvvн, шинийн нэгэнд шараатайлаад хэтрvvлчихсэн зарим нь туслахаараа тvшvvлэн хаалга vvдээ тэмтчин зогсох нь энvvхэнд. Єрєє бvрт суугаа хvн харагдахааргvй єндєр идээ засчихсан архи дарс, виски хэнээс ч нуулгvй сєгнєнє. Тєрийн ордонд архи дарс, орууддаггvй, согтуу хєлчvv явуулдаггvй хууль тэрєдєр vйлчлэхгvй. Яагаад гэвэл "Тєрийн ордны золголт" жvжгийнхэн жинхэнэ архи дарс хэрэглэдэг учраас... Cap шинээр vзэгч, уншигчид маань" Тєрийн ордны золголт болов" гэдэг албан ёсны хуурай мэдээлэл авдаг. Харин хєшигний цаана "Тєрийн ордоны золголт" жvжигт тоглох сайд гишvvд маань хувцас солих єрєєндєє бэлтгэл хийж дvрдээ хувилах гэж яаж зовж хєглєдгийг цухас єгvvлсv. Нэгдvгээр vзэгдэл эхлэх дохиог тамгын газрынхан єгнє. Саяхан л ардчилсан тєрийн сайдууд байсан тєрийн томчууд хоромхон зуурын дотор Автономит Монголын хаадууд шиг тvvнээс ч илvv хувцаслаад дvрдээ орно. Тєрийн томчууд ордныхоо урт урт хонгилоор хаад, хатдын хувцасны загвар vзvvлж хадаг яндар сагсалзуулан алхахад гадаад, дотоодын сэтгvvлчид гайхан алмайрч тvvхэн зургийг нь дарна. Эрхэм гишvvд, сайдууд ч ємссєн зvvснээрээ єрсєлдєн сурталчлуулах гэж телевзийн дуран єєд хялам хялам хийнэ.
Тэр жилийн цагаан сараар Цэнгэл сайд Богдын засгийн газрын Ерєнхий сайд Сайн ноён хаан Намнансvрэнгийн дvрийг соңгосон бололтой харагдсан. Дvрийг нь ч гаргуун бvтээсэн. Шинэ хурган дотортой vйтэн хуар дээлний гадуур минжин хvрэм хєдєрч, 64 угалзтай Монгол гутал дvрж, хориод жилний vнэтэй хєєрєг барьсаар гарч ирэхэд хэн ч харсан Сайд Цэнгэл биш Хаан Намнансvрэн морилж явна гэж андуурам. Энэ их хvнд хувцсаар хувцаслаад золголтын ээлж хvлээхдээ, ємссєн vстэй хувцас ордны муу умгар єрєєний халуун хоёрт ухаан алдах шахсан гэдэг. Улаан сайд бол жил бvр Сvх Жанжныхаа дvрийг сонгон бvтээдэг. Жаахан л атигар болохоос дээл, малгай сайхан зохидог модель. Уртын урт хєх торгон дээлэн дээр уран хийцийн хошмогтой хантааз ємсєж жанжин малгай гозойлгоно. Харин Сvх жанжны ташаандаа зvvх ган болд сэлэмний оронд хурдан зээрд мориныхоо хєлсний хусуурыг сэлэм шиг хавчуулж гавъяат уяачын одон энгэртээ гялалзуулах нь vнэхээр сvртэй. Арвин гишvvн улсын эх дагина Дондогдулам хатны юм уу, Мандухай сэцэн хатны дvрийг бvтээн хувцасладаг аж. Олон сайхан дээлэнд их ч хєрєнгє зарна. Номинацдаа тогтмол тvрvvлсэн амжилтыг єдий хvртэл хэн ч эвдээгvй болохоор манай сэтгvvлчид "МАХН-ын Мандухай хатан" гэдэг юм. Бат-Эрдэнэ гишvvн сайхан ч эр монгол топ модель. Vлгэрийн баатрын дvрийг сонгон аваад, сум хєє хуяг агсуулаад алхуудбал охидууд байтугай эрчvvд атаархам. Байнгын хороон дарга Бат-Эрдэнэ аварга арав тvрvvлсний алтан одот малгайныхаа улаан залааг цагаан ноолууран дээлийнхээ ар руу сурмаг хаян, дєчин лангийн мєнгєн бvс, хєєрєг сэлтээ агсан хvнд хvнд алхан гарч ирэхэд тєрийн ордны хуучин муу шал хотолзом. Нvнжигтэй сайхан эрийн "Халхын сайхан Юндэн гє гє" номинацыг алдаагvй явсан модель. Аваргын том атган дахь эрдэнийн чулуун хєєргийг барагтай эр хоёр гардаад ч даахааргvй нь бас л нэг онцлог.Гэвч єнгєрсєн жил "Тєрийн ордны золголт" жvжигт Японы сумочин Батбаяр орж ирснээр аварга маань номинацаа хадгалж чадаагvй ээ. Шинэхэн гишvvн шинэхэн хайрттайгаа хослон учиртай гурван толгой дуурийн Юндэн, Нансалмаа хоёр ч атаархамаар хувцаслан гарч ирж гайхуулсан. Энэ цагаан сараар "Юндэнг гєгє гишvvн" номинацыг Бат-Эрдэнэ аварга авах болов уу, Батбаяр сумочин хадгалах болов уу бvv мэд дээ. "Тєрийн ордны золголт" жvжгийн гоёлыг намаар нь ярих юм бол 80 жилтєрийн буян эдэлсэн МАХН-ынхан тасархай нvнжигтэй хувцаслана. Энхбаяр намын дарга тєрийн єңдєрлєгvvдэд байхдаа Чингис, Жавзандамба хааны ємсєєгvйг ємсєж эдлээгvйг эдэлсэн дvрийг гайхамшигтай бvтээсэнд намынх нь ялалтын нууц байгаа гэж сайдууд нь бэлэгшээдэг. Харин єнгєрсєн цагаан сарын "Тєрийн ордны золголт" жvжигт МАХН-ын дарга Ерєнхий сайд байсан Баяр муу тоглосон. Мориноос унасан. Цагаан сараар европ хувцастай тєдийгvй, нэг муу даавуу дээлэн дээр орос эсгий малгай, даавуун бvс бvсэлсэн нь бэлэг дэмбэрэл муутай тєдийгvй хийморийг нь доройтуулснаас єєрєє огцорсон гэж гишvvд нь vздэг байна . "Тєрийн ордны золголт" жvжгийн муу хувцастай эсрэг талын баатруудын дvрийг хуучин саарал даавуу тэрлэгээ сольдоггvй Гvндалай, cap шинэ тулж "Тєрийн ордны золголт" жvжиг болохоор зэрэг л хvнээс дээл гуйгаад гvйж явдаг Алтай, Монгол хувцсыг тоодоггvй Оюун зэрэг гишvvн бvтээж харагддаг. Тэд шилдэг муу хувцастай, харамчийн номинацад шалгарна. Баян хvн лаагаа иднэ vv луувангаа иднэ vv чамд ямар хамаа байна гэгчээр тєрийн томчууд юугаа ємсєж зvvнэ, чам мууд ямар хамаа байна гэж уншигчид загнах байх аа.
Гэхдээ хаадууд ч юм шиг сайдууд ч юм шиг эвгvй харагддаг юм. Тєрийн ордны золголт гэж байх ёстой ч юм уу, vгvй ч юм уу бvv мэд. "Тєрийн ордны золголт" тєрийн ажил юм бол хуульчлах хэрэгтэй байна. Жvжиг юм бол дємєгхєн дэглэж драммын театр? Бєхийн єргєєнд олон нийтэд тогломоор юм. Сэтгvvлчид нэгэнт жvжиг гэж хардаг vздэг хувцаслалтаар нь шалгаруулдаг болохоор шvvмж бичиж зарим зан vйлийн хэсгийг хасах санал байна. Улс орныхоо нэр хvндэд нэмэртэй болов уу. Жишээ нь эл жvжиг эхлэхээс дуусах хvртлээ vзэгдэл vйлдэл бядоҗрдщагдцаг хvн бvр хєєрєг зєрvvлж тамхилдагтсэсгийг хасмаар байна. Барууны зарим сэтгvvлчид хvн бvр нунтаг цагаан юм хамар руугаа чихэхээс их л сэжиглэж болгоомжйлж байгаа харагддаг юм. Манай дээдсvvд vvнийг анзааралгvй заавал тэр нунтаг цагаанаас vнэрлэхийг шаардана. Бид монгол хvн болохоороо хамрын тамхийг хєгшид, хvvхэдгvй vнэрлэх ёстой гэж мэддэг ч тэд нунтаг цагаан юмыг хар тамхи /марихуан/ гэж ойлгодог юм. Магадгvй гадаадын нэгэн хэвлэл дээр монгол тєрийн томчууд баяраараа цуглаж эртний тvvхэн жvжигт єєрсдєє тоглохыг би vзсэн. Тэд тєрийн ордондоо цуглаад марубени татдаг уламжлалтай гэж мэдээлбэл яана. Их хурлын Лv, Го тэргvvтэй олон гишvvд нунтаг цагааныг бvvр шуналтай ихээр хамар руугаа чихэж байгаагаагаа ядаж бусдаас нуудаггvй. За больё цагаан cap болж байхад дэмий ч юм биччихэв vv. Тєрийн томчууд минь cap шинэдээ сайхан шинэлээрэй. Алт мєнгє их хурааж, америк доллароор тэрбумтан болж, ахин дахин сонгогдохын єлзийтэй ерєєлийг єргєн дэвшvvлье.
Г.Дашцэрэн
http://olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1167470
-
|
1 |
| • |
|
|
0 |
Та Монголын түүхийг яагаад судлах болсон юм бэ?
- Солонгос, Монголчууд бид нэг угсааны хүмүүс. Өнөөдөр бид Америк, Энэтхэг, Турк зэрэг олон оронд тарсан. Нэгдмэл байсан удам угсаа тасраад бэрх хэцүү амьдралыг туулж байгаа. Гэсэн ч түүхэндээ маш том амжилтанд хүрсэн. Хэцүү зам туулж явахдаа тэр том амжилтанд маш богинохон хугацаанд буюу 150 жилийн дотор л хүрсэн. Тархай бутархай амьдарч байсан олон янзын хүмүүс нэгдээд хүнд нөхцөл байдалд богинохон хугацаанд асар том амжилтанд хүрсэн нь юунд байна вэ гэдэг шалтгаанаар би монголын түүхийг сонирхох болсон. Солонгосын өнөөгийн байдал 800 жилийн өмнөх Чингисийн үетэй адилхан болж байна. Хэдэн жилийн өмнө Солонгос маш хүнд нөхцөлд байсан. 800 жилийн өмнө Монгол орон ч гэсэн тархай бутархай, маш хүнд байсныг бид мэднэ. Тэр хэцүү үед Чингис хаан аугаа амжилт гаргасан. Тэгвэл бид ч гэсэн маш хүнд байдлаас богино хугацаанд асар том амжилтанд хүрч, хүчирхэгжин хөгжиж байна.
- Чингис хааны амжилтын нууц нь юу байсан гэж бодож байна вэ?
- Түүхэн тэрхүү аугаа амжилтын нууц нь алсын хараатай, аугаа хүсэл мөрөөдөлтэй, нэгдэн нягтарч чадсан, маш хурдтай байсан явдал. Чингис хаан ямар ч хүнтэй эв эеийг хичээн найрамдаж чадаж байсан. Ингэснээрээ хүн төрөлхтөнг нэгдүүлж чадсан, доорхи хүмүүс нь ч маш сайн дагадаг байсан. Морь унасан Чингис хаан тэр үед бусдаас түрүүлж сэтгэж, хийж бүтээж, тэмцэж байж амжилтанд хүрсэн. Гэтэл та нар одоо бүх юмнаас хоцрогдсон, маш удаан, хойрго болжээ. Та нар мэдээлэл авч гаднаас суралцахгүй байна, технологийн хувьд хоцрогдсон, мэргэжлийн чадвар маш сул. Хариуцсан ажлаа гаршиж хийх тал дээр тун хангалтгүй. Тээр дээр тэнэг хүн шиг суугаад байвал яаж амжилтанд хүрэх юм бэ. Чадварлаг байх хэрэгтэй. Япон явсан хүмүүс яг Япон хүн шиг чадвартай болох ёстой. Ингэж чадвал та нар хэзээд ч амжилтанд хүрнэ.
- Та алсын хараа, аугаа хүсэл маш чухал гэж хэллээ. Үүнийг жаахан дэлгэрүүлэхгүй юу?
- 10 мянган төгрөгтэй байлаа. Тэгвэл 100 мянга болгох нь чиний хүсэл. Зодолдож байгаа хүмүүс зодолодохгүй байх нь ч хүсэл нь. Улаанбаатар хотод хурдны зам тавих нь та бүхний хүсэл байх ёстой. Хятад, Орос хоёрын ая эвийг харж амьдрахгүй байх нь ч та нарын хүсэл мөрөөдөл байх ёстой. Зун болохоор Америк руу аялан, амраад ирэх нь та нарын мөрөөдөл байх ёстой. Ийм л хүсэл мөрөөдөлтэй байх хэрэгтэй. Энэ мөрөөдөл нь ганцаараа биелүүлэхгүй. Бүх дэлхий ертөнцтэй нэгдэж байж үүнийг хийнэ. Та нарын үр хүүхдүүд чинь аугаа хүмүүс болох, гэрт амьдрах биш орон сууцанд амьдрах, зуны аагим халуунд гэртээ агааржуулагч хэрэглэдэг болох, малыг алж идэх биш түүнийг боловсруулан хэрэглэх. Энэ бүхэн та нарын хүсэл мөрөөдөл байх ёстой. Солонгосчууд бид 40 жилийн өмнөөс ийм л мөрөөдлийг агуулж байснаараа өнөөдрийн амжилтанд хүрч чадсан.
- Өнөөдрийн Монгол дахин 13-р зууны үеийнх шигээ хөгжин гарч ирэх ирээдүй байна уу, та юу гэж боддог вэ?
- Одоогийн Монгол нь 800 жилийн өмнөх Монголоос огт өөр. 800 жилийн өмнөх Монголчууд бүгдийг хийнэ гэсэн итгэлтэй, хүчирхэг, шийдэмгий байсан. Сонор соргог, бүхнийг эрэлхийлдэг байсан. Өнөөдөр Чингисийн үеийн 150 жилд тогтсон тэр амжилт байхгүй болжээ. Яагаад байхгүй болсон, яагаад ингэж унасан бэ гэдгээ та нар мэдчих юм бол өнөөдөр яагаад ингэж амьдарч байгаа, ийм байдалтай байгаагаа мэдэх боломжтой. Бид ч гэсэн буруудах юм бол унана. Америк ч гэсэн буруудах юм бол сүйрнэ. Тэр том гүрэн унасан учир шалтгаан нь юу вэ. Гол шалтгаан нь хүсэл мөрөөдлөө гээсэн, морь унасан хурдаа сааруулсан, бэхжүүлсэн нэгдлийг задраасан. Өнөөгийн Монгол хүмүүс гаднах хүмүүсийг мэдэхгүй амьдарч байна. Оросын хараат байдлаас болоод маш идэвхгүй бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй, гадаад ертөнцийг мэдэхгүй хязгаарлагдмал болсон. Бүгдийг сайн хийх бодол хүн бүрт байгаа. Гэтэл гадагшаа гарахаараа түүнийг хийж чадахгүй байгаа нь харамсалтай. Энэ сул талаа мэдэхгүй байгаа нь л харамсалтай байна. Солонгос, Япон, Хятад, Орос гэсэн хэдхэн улсын хүрээнд л эргэлдэж байна. Түүнээс цааш гадаад ертөнцийг мэддэггүй. Эдгээр асуудлыг шийдэх хэрэгтэй. Шийдэхийн тулд та бүхэн мэдэх, суралцах ёстой. Тэгвэл нэг зүгт харж чадна. Монголд агаарын бохирдолт байхгүй, ард түмэн нь сайхан сэтгэлтэй, газар нутаг нь өргөн, газрын доорх баялаг арвин. Энэ бүх давуу талаа ашиглаад та бүгд л хичээж сайн хийх юм бол амжилтанд хүрнэ. Асуудал нь юм сонсохгүй, нүд нь харанхуй байна. Хамгийн гол зүйл бол та нар гадны улс орноос суралцах хэрэгтэй. Ямар ч хэл мэдэхгүй байж бусдаас яаж суралцах юм бэ. Ямар нэг барааг зарахын тулд хэл сурах биш ном уншиж бичих, тухайн хэл дээр ойлгож, ярьж сурах нь чухал. Хэтэрхий мөнгөнд улайрах нь алдаа. Солонгосчууд бид хамгийн түрүүнд олон хүнээ Америк руу суралцуулахаар явуулсан. Зөвхөн суралцах гэж явсан. Мөнгө олох гэж биш шүү! Тэд суралцаж ирээд улсынхаа хөгжилд маш их тус болсон. Гэтэл та нар суралцахаар биш зөвхөн мөнгө олохоор явж байна.
- Чингис хааныг тэнгэрээс ивээгдсэн онцгой хүн учраас мөнх тэнгэрийн ивээлээр тэрхүү амжилтанд хүрсэн гэдэг. Энэ нь үнэхээрийн тэнгэрийн ивээл байсан уу, эсвэл?
- Үгүй. Чингис хаанд тэнгэр газраас тусалсан юм биш ээ. Есөн настай байхад аав нь нас барсан. Дүү нь хүртэл ахыгаа орхисон. Багадаа дүүгээ хороосон. Тэр ямар Бурхан тэнгэрийн ивээл байх вэ дээ. Хэцүүгээс шүд зууж, хөл дээрээ боссон хүн болохоос биш, тэнгэр газраас бүхнийг шууд хүлээж аваагүй. Миний ээж ерөөсөө сургуульд суралцаагүй. Би 12 настайдаа ээжээсээ салаад 100 миллийн хол газар Сөүлд суралцахаар ирсэн. Би ч гэсэн хөдөө, ядуу зүдүүхэн хүүхэд суралцахаар явахад ээж минь жаахан мөнгө өгсөн. Энэ мөнгөөр ганцаардах, эсвэл уурлах үедээ ном худалдаж аваарай, тэр номны дотор ээж чинь байгаа гэж надад хэлсэн. Ээж минь ингэж хэлсэн учир ээжтэйгээ уулзахын тулд би ном худалдан авч байсан. Ингэж л би амьдралаа эхлээд одоо Монголоос чи надаас сурвалжлага авах гээд ирэх хүртэл хэмжээнд томорсон. Монголын түүхээс би ийм том хүн болж төрсөн. Би ямар тэнгэрийн ивээлээр том хүн болсон уу. Таны асуултыг би өөрийн түүхээрээ хариулж байна. Өөрөөр хэлбэл хэн ч Чингис болж болно. Аугаа болохын учир шалтгаан нь хэцүүгээс л суралцсан байгаа. Ямар ч хүнтэй хамт байж, тэр хүнийг ойлгож, тусалж, олон хүнээр өөрийгөө хүрээлүүлж чадах юм бол амжилтанд хүрнэ. Монголд есөн настайдаа аав нь нас барж, ах дүүс нь зөрчил тэмцэлтэй байдаг ийм хэцүү нөхцлийг хүлээж авсан хүн олон уу? Тийм хүмүүс олон биз дээ. Тэгэхээр хэн ч Чингис болох боломжтой.
- Та түүхийг судаллаа. Дараагийн алхам юу вэ?
- Бусдаас суралцан боловсорч явж байгаа гэж би хэлсэн. Маш олон хүнийг Монгол руу илгээж тэр аугаа түүхээс суралцуулах хэрэгтэй байна. Одоо миний хийж байгаа зүйл бол ном бичих. Гурван ном гаргасан. Дараа нь бусдад зааж сургах ажилдаа орно. Одоо миний бичиж байгаа номонд Монголын аугаа эмэгтэйчүүдийн чанар их тусгагдсан. Энэ номыг гаргаснаараа манай Солонгос эмэгтэйчүүд Монгол эмэгтэйчүүдээс суралцах болно. Гэхдээ тэдгээр нь одооны эмэгтэйчүүд биш, хэдэн зуун жилийн өмнөх Мандухай, Сорхогтань, Дөргөнэ, Алунгуа нар юм шүү. Тэр аугаа нүүдэлчин эмэгтэйгчүүдийг танилцуулна. Бичихийг хүсч байгаа бас нэг ном бол Хубилай хааны тухай. Тэр хүний дэлхийг дагуулсан, Хятад, Япон, Яавын арлыг эзэлсэн түүхийг судалж байгаа.
Сөүл хотын төвд байрлах Чосан Илбу сонины газарт орлогч эрхлэгч ноён Ким Жон Рэтэй уулзан ярилцахаар зочилсон юм. “Надтай уулзахаар ирсэн сэтгүүлч та юу?” хэмээн шалмагхан алхан ирж, шуудхан гар барин мэндлэх нь хурдтай нийгэмд хариуцлагатай алба хашдаг энэ хүн төлөвлөсөн ажлаа цагт нь амжуулахын төлөө яарч байгааг мэдрүүллээ. Өдөртөө гурван сая орчим хувиар хэвлэгддэг, Солонгосын өдөр тутмын гурван том сонины нэгд нь тооцогддог энэ сонины өндөр алба хашдагаа тэр “Миний амжилт Монголын түүхээс төрсөн” хэмээн дурдсан. Товчхон хэлсэн энэ үгийг эргэцүүлэн бодож, өөртөө тусгахгүй байхын аргагүй.
Сөүл, Пусан, Чонан хотуудаар аялахдаа хэнтэй ч ярилцсан “Еэ, еэ, еэ” (тийм ээ, тийм, тийм гэсэн үг) гэдэг үгийг дор хаяж гурван удаа давтан хэлж толгой дохин бөхөлзөх Солонгосчуудыг хараад ямар дуулгавартай, хүний хэлснийг анхааран сонсдог хүмүүс вэ гэж бодогдсон. Энэ л үгний цаанах хүмүүсийн ухамсар, сэтгэлгээ магадгүй өнөөдрийн Солонгосын хурдацтай бөгөөд үсрэнгүй хөгжлийнх нь гол түлхүүр байж болох юм. Тэд бусдаас хичээнгүйгээр суралцаад, суралцсанаа хэрэгжүүлээд хүрсэн үр дүн амжилтаараа бусдыг сургаж байна. Монголынхоо түүхээс суралцах нь битгий хэл судалж таниагүй мунгинаж явтал түүх маань бусдаар дамжуулан биднийг сургах нь байна даа.
-
|
1 |
| • |
|
|
3 |
монгол аватарийн тухай зураг орсон бхар н хийсэн юмаа орууллаа. Сэттэтдэлээ бичээрэй.
-
|
4 |
| • |
|
|
5 |
Энэ асуудлыг тавихдаа би шинжлэх ухааны талаас нь бус далд хүчний нөлөөлөл буюу хүн төрөлхтөнийг бүтээсэн гэж зарим хүмүүсийн үздэг бурхантай холбогдуулан хэлэлцэх гэсэн юм. Асуудлын гол нь хөгшин хүмүүс эсвэл үхэх цаг нь болсон гэх хүмүүст өвчин тусах нь зайлшгүй гэж би үзээд байгаан өөрөөр хэлбэл өвчинг үхэлтэй холбож ойлгодог. Харин дөнгөж төрсөн нялх хүүхэд эсвэл асар ихийг мөрөөдөн амьдралын амтыг мэдрэх гэж хичээж байгаа идэр залуус гээд гэнэтийн бөгөөд хүнд хэцүү өвчин туссан хүмүүс зөндөө байдаг. Харин энэ өвчтөнгүүдийн зарим нь эдгэрээд зарим нь эдгэрэлгүй зовсоор үхдэгийг та бүхэн юу гэж ойлгодог вэ? Санал бодлоо хуваалцаач? Мартсанаас энэ сэдэв нь тодорхой зорилгыг агуулаагүй бөгөөд хувь хүний ертөнцийг үзэх үзлийг харуулах байх гэж бодож байна.
